An end to a never ending story?

Leestijd 5 minuten

Krijgen wij dan toch eindelijk een nieuwe regeling voor personenvennootschappen nadat het laatste voorstel daartoe in 2011 is gestrand?

Personal touch

In 1996 ben ik rechten gaan studeren in Groningen. In mijn vierde jaar kreeg ik het vak Handelsrecht en daarvoor had ik een boek nodig  van Prof. mr. Mohr met de titel ‘Van Maatschap, vennootschap onder firma en commanditaire vennootschap’, druk 1998. Het boek ging  over de regelgeving met betrekking tot personenvennootschappen. Voor een groot deel is die regelgeving sinds 1992 vastgelegd in boek 7A van het Burgerlijk Wetboek (BW); een soort ‘reserve’ deel van ons BW waar sinds de invoering van het Nieuw BW in 1992 alle regelgeving is geparkeerd waar ooit nog een keer iets mee moet worden gedaan, zo ook de regelgeving inzake personenvennootschappen. Een ander deel van de regelgeving is te vinden in het Wetboek van Koophandel.

Voor de beeldvorming: de in boek 7A BW geparkeerde regelgeving met betrekking tot personenvennootschappen stamt uit 1838. ‘Hot item’ in het boek van professor Mohr was dan ook het ontwerp van de 13e titel van boek 7 van het BW waarbij de geparkeerde regelgeving, na 160 jaar trouwe dienst, eindelijk zou worden vervangen en opgevolgd door iets nieuws, iets fris. Binnenkort zou titel 7.13 BW inzake personenvennootschappen een feit zijn en daarom schreef professor Mohr in zijn voorwoord dat zijn boek de laatste druk zou zijn gebaseerd op het oude maatschapsrecht. Little did he know…

Nu, ongeveer 18 jaar later, gebruik ik mijn studieboek van destijds nog steeds. Waarom? Omdat de wetgever zijn ei niet heeft kunnen leggen en uiteindelijk in 2011 het Wetsvoorstel tot vaststelling van titel 7.13 BW heeft ingetrokken. Het eerste ontwerp van titel 7.13 BW stamde uit 1972. Daarmee kwam een einde aan 39 jaar parlementaire discussie… Op dit moment moeten we het nog steeds doen met de regelgeving uit 1838 en om die reden is mijn oude studieboek dus nog steeds up to date.

Maar, nieuwe ronde, nieuwe kansen! Op 15 juni 2016 heeft namelijk de Werkgroep Personenvennootschappen het ‘Rapport Modernisering Personenvennootschappen’ gepresenteerd, welk rapport een aanzet vormt voor een nieuwe wettelijke regeling voor personenvennootschappen. De werkgroep bestaat uit juristen en fiscalisten uit de praktijk, de wetenschap en het bedrijfsleven. De werkgroep heeft ook een concept wetsvoorstel gemaakt. Hieronder in het kort de belangrijkste punten van het rapport en het concept wetsvoorstel:

Maatschap, VOF, CV en stille vennootschap

Waar in het vorige voorstel de maatschap, VOF en CV als rechtsvormen zouden verdwijnen, blijven deze in het concept wetsvoorstel bestaan. Daarnaast wordt een extra, nieuwe rechtsvorm geïntroduceerd, namelijk de stille vennootschap. Dat is een vennootschap die niet aan het rechtsverkeer deelneemt en die vergelijkbaar is met de stille maatschap naar huidig recht. Voor wat betreft de oprichtingsvereisten: deze blijven zoals ze nu zijn.

Invoering rechtspersoonlijkheid

Naar huidig recht kennen de maatschap, de VOF en de CV geen rechtspersoonlijkheid. De vennoten van zo’n rechtsvorm zijn daarom met hun privévermogen aansprakelijk voor de schulden van de personenvennootschap. Dat is een belangrijk verschil ten opzicht van een NV of een BV.

Het concept wetsvoorstel voorziet in de mogelijkheid van rechtspersoonlijkheid van zogenaamde openbare personenvennootschappen en die rechtspersoonlijkheid ontstaat van rechtswege door de inschrijving in het handelsregister. Deze rechtspersoonlijkheid is een beperktere dan die van de NV of BV. De rechtspersoonlijkheid van openbare personenvennootschappen heeft alleen een goederenrechtelijk karakter. Dat wil zeggen dat de personenvennootschap goederenrechtelijk eigenaar wordt van zaken die zij aanschaft. De persoonlijke aansprakelijkheid van de vennoten blijft bestaan.

Toe- en uittreding en aansprakelijkheid

Het wordt op basis van het concept wetsvoorstel eenvoudiger om toe te treden tot of uit te treden uit een personenvennootschap. Op dit moment is het zo dat bij toe- en uittreden een overdracht plaats moet vinden van een onverdeeld aandeel in het gemeenschappelijke vermogen. Dat is onder het wetsvoorstel niet meer nodig. Ook wordt een regeling voorgesteld voor aansprakelijkheid van toetredende en uittredende vennoten: een toegetreden vennoot wordt slechts aansprakelijk voor prestaties waartoe de vennootschap zich al vóór het toetreden van de vennoot contractueel heeft verbonden maar die pas na diens toetreden opeisbaar zijn geworden en een uitgetreden vennoot blijft maximaal vijf jaar aansprakelijk voor verbintenissen van de vennootschap.

Herstructurering

Anders dan nu het geval is voorziet het concept wetsvoorstel in de mogelijkheid om een personenvennootschap met rechtspersoonlijkheid te laten fuseren of splitsen of om deze om te zetten in een andere rechtsvorm, bijvoorbeeld een NV of BV. Andersom kan een kapitaalvennootschap zich ook eenvoudig omzetten in een personenvennootschap met rechtspersoonlijkheid. Daartoe bevat het concept wetsvoorstel een aantal regelingen waarbij onder meer aandacht wordt geschonken aan hoe om te gaan met aansprakelijkheid van vennoten, aandeelhouders of leden en met uittreding van aandeelhouders of leden die niet met de omzetting instemmen. Daarbij is gekeken naar de regelingen die al bestaan op dat gebied voor rechtspersonen.

Hoe nu verder?

Het rapport en het concept wetsvoorstel bevat een combinatie van elementen die zijn gebaseerd op het ontwerp dat in 2011 is gesneuveld en de huidige regelgeving. Wellicht dat de balans die de Werkgroep heeft geprobeerd te vinden dit keer wel alle neuzen dezelfde kant op kan krijgen.

Het rapport en het concept wetsvoorstel zal worden aangeboden aan de Minister van Veiligheid en Justitie. Voor zover ik weet is op dit moment niets gaande met betrekking tot wijziging van regelgeving rondom personenvennootschappen. Of het rapport en het concept wetsvoorstel daartoe aanleiding zullen geven durf ik niet te zeggen. Wellicht gaan we de volgende periode van 39 jaar parlementaire discussie tegemoet. Deel 2 van dit blog volgt dan in 2055!

Reacties

Nog geen reacties

Laat een reactie achter
  • Wordt niet openbaar gemaakt
Start chatgesprek

Medewerkers zijn nu beschikbaar

Onze medewerkers zijn nu online om uw zakelijke vragen te beantwoorden. Vul de naam van uw organisatie in en klik op "Start chat" om een chatgesprek te starten.

Sorry, de chat is momenteel niet beschikbaar