Exporteren? Bezint eer ge begint!

Leestijd 6 minuten

Deze blog is gemaakt voor de NOM in de reeks 'Wij exporteren... toevallig'

Onderstaand blog is er één uit een reeks van 5 over internationalisering van MKB bedrijven. Het is geschreven op een fictieve casus en is gekoppeld aan de volgende storyline:

Storyline
Stef (44) is oprichter en DGA van Soil Improvement Technologies B.V. te Foxhol (hierna: SIT). De onderneming is de afgelopen 5 jaar uitgegroeid tot 1 van de 3 toonaangevende partijen in Nederland die zich bezig houden met analyse van bodemsamenstelling in de landbouwsector. De onderneming ontwikkelt, assembleert en verkoop testkits rechtstreeks aan afnemers (alleen B2B) in Nederland. Deze bestaan uit land- en akkerbouwbedrijven maar ook deels aan professionele visvijvers.  SIT heeft 8 medewerkers in dienst en realiseert een omzet van € 1,2 miljoen per jaar  en een positief resultaat na belastingen van € 75.000,-. De groei vlakt af en de druk op de marges groeit. Stef overweegt de buitenlandse markt op te gaan. Hij heeft op de landbouwbeurs in Hardenberg twee Duitse distributeurs gesproken die enthousiast hebben gereageerd op de analysekit SOILAN van SIT. SOILAN is in eigen beheer ontwikkeld en per september op de Nederlandse markt gebracht. Omdat Stef goed Duits spreekt lijkt Duitsland de perfecte plek om SOILAN te gaan verkopen. SIT heeft een eenvoudige webshop, waarbij afnemers via persoonlijke toegang producten kunnen bestellen.

Blog Martin Schiphorst

De wereld wordt steeds kleiner. Dat hoor je vaak. Dat geldt zeker ook bij internationale handel en export. Vooral binnen de Europese Unie is exporteren steeds makkelijker geworden, onder meer als gevolg van de invoering van de euro en de afschaffing van invoerrechten en ingewikkelde douaneprocedures. Soms zelfs zo makkelijk dat wordt vergeten dat bij internationaal handeldrijven veel komt kijken, niet in de laatste plaats op juridisch vlak.

Leg afspraken vooraf vast

Eén van de belangrijkste aspecten, ook bij nationale transacties, is dat gemaakte afspraken goed worden vastgelegd. Het lijkt een open deur, maar toch gaat het vaak mis en ontstaat op enig moment onduidelijkheid en wrevel ten aanzien van de wederzijdse rechten en verplichtingen. Dat is jammer. Leg daarom afspraken vast in een contract en stel algemene inkoop- en/of verkoopvoorwaarden op als je van plan bent vaker handel te drijven in het buitenland. Schep vooraf duidelijkheid. Soms wordt gedacht dat een contract en ‘kleine lettertjes’ afschrikken. Het tegendeel is vaak het geval; het geeft aan dat je als ondernemer serieus genomen wilt worden en dat je goed hebt nagedacht over de inrichting van je onderneming en de wijze waarop je zaken doet. Het goed regelen van je zaken en het goed vastleggen daarvan zal eraan bijdragen dat alles straks zonder problemen verloopt. En als er toch problemen ontstaan, zorgt dat er vaak voor dat je sterker staat en dat de wederzijdse rechten en verplichtingen duidelijk zijn.

Nederlands recht?

Een vraag die zich aandringt bij een internationale handelsrelatie is welk recht op die relatie van toepassing is en waar je moet zijn als het misgaat. Stef zal bij voorkeur willen dat het Nederlands recht van toepassing is op de relaties die hij zal aangaan met Duitse of Turkse partijen en ook zal Stef eventuele conflicten liever beslechten ten overstaan van een Nederlandse rechter dan ten overstaan van een rechter in bijvoorbeeld Istanbul. Helemaal ingewikkeld zou het worden als een buitenlandse rechter op basis van Nederlands recht een oordeel zou moeten vellen of vice versa. Die kans bestaat als niets wordt geregeld.

Leg je niets vast dan zul je in geval van een geschil terecht komen bij een rechter. Je kunt echter ook (internationale) arbitrage overeenkomen. Het voordeel daarvan is vaak dat sneller duidelijkheid wordt verkregen en dat het geschil wordt beslecht door een arbiter die over specifieke deskundigheid beschikt in de branche. En bijkomend voordeel kan zijn dat een arbitrage, in tegenstelling tot rechtspraak, niet openbaar is.

Vaak zie je dat elk van de partijen bij een contract er de voorkeur aan geeft het eigen recht van toepassing te laten zijn op die overeenkomst. Dat is begrijpelijk. Het is een kwestie van onderhandeling welk recht van toepassing zal zijn. Mochten partijen er niet uitkomen of streven naar een ‘neutrale oplossing’ dan kan er voor worden gekozen te verwijzen naar internationale wetgeving zoals het Weens Koopverdrag, de Unidroit Principles of International Commercial Contracts of bijvoorbeeld de Incoterms. Incoterms (International Commercial Terms) bevatten standaard leveringscondities opgesteld door de International Chamber of Commerce die wereldwijd worden erkend en gebruikt. Regel je niets dan geldt de wet en die kan dan voor vervelende verrassingen zorgen.

Uiteraard gaat het niet alleen om het vastleggen van afspraken. Er zijn tal van (juridische) aspecten waar je rekening mee moet houden als je wilt exporten. Bijvoorbeeld op welke basis je dat doet: exporteer je zelf of maak je gebruik van agenten of distributeurs? Deze verschillende smaken vragen om verschillende overeenkomsten en daarbij is niet alleen Nederlands recht van belang maar ook het recht van het land waar de agent of distributeur is gevestigd. De opstelling van een dergelijk contract luistert nauw en is maatwerk.

Andere eisen en criteria

Wanneer producten worden geëxporteerd, is het belangrijk te realiseren dat veel landen eisen stellen aan producten, bijvoorbeeld ten aanzien van veiligheid of gezondheid. Soms kan het zijn dat specifieke informatie over het product moet worden verschaft, bijvoorbeeld op een etiket of in een handleiding. Ook kan het zijn dat producten, alvorens ze in een land op de markt mogen worden gebracht, een bepaald keurmerk moeten hebben.

Gebrekkige producten kunnen leiden tot – forse – aansprakelijkheid. Een extra reden om schriftelijk te contracteren en gebruik te maken van algemene voorwaarden is dat daarmee aansprakelijkheid kan worden beperkt, uiteraard tot zover dat wettelijk is toegestaan in een land. Beperking van aansprakelijkheid is belangrijk. Het kan veel geld besparen. Ook het afsluiten van een verzekering is aan te raden.

Bescherm merk en naam

Tot slot is van belang dat de onderneming zelf enige bescherming geniet, bijvoorbeeld door merken te registreren, een handelsnaam vast te leggen en afspraken te maken met derden, bijvoorbeeld distributeurs, agenten of franchisenemers over het gebruik van dergelijke rechten. Ook bescherming van intellectuele eigendomsrechten en knowhow is van belang. Deze aspecten kunnen worden meegenomen in de overeenkomst of algemene voorwaarden.

Conclusie

Ondernemen in het buitenland opent een geheel nieuwe wereld. Het kan commercieel heel interessant zijn, maar het is tegelijkertijd ook spannend. Belangrijk is te beseffen dat normen en waarden maar ook rechten en rechtstelsels overal ter wereld anders zijn en dat bijvoorbeeld over de uitleg van contracten in verschillende jurisdicties geheel verschillend kan worden gedacht. Laat je daardoor niet weerhouden en waag de sprong in het diepe, maar zorg wel voor de juiste zwembandjes. Kortom: bezint eer ge begint!

Reacties

Nog geen reacties

Laat een reactie achter
  • Wordt niet openbaar gemaakt
Start chatgesprek

Medewerkers zijn nu beschikbaar

Onze medewerkers zijn nu online om uw zakelijke vragen te beantwoorden. Vul de naam van uw organisatie in en klik op "Start chat" om een chatgesprek te starten.

Sorry, de chat is momenteel niet beschikbaar