Nieuwe wet lost probleem flex/vast niet op

Leestijd 4 minuten

Een paar maanden geleden stond ik een Deens bedrijf bij dat in Nederland een dochtervennootschap heeft. Deze dochtervennootschap wilde afscheid nemen van een werknemer. Ik heb aan de Deense klant moeten uitleggen dat een werkgever in Nederland niet zelf de arbeidsovereenkomst kan opzeggen en dat hiervoor toestemming nodig is van het UWV of tussenkomst van de kantonrechter. Hij was verbijsterd dat je als werkgever in Nederland in de situatie terecht kan komen dat je geen afscheid kan nemen van een werknemer als je dat wilt.

Bij mijn weten is Nederland het enige land in Europa dat het zogenaamde preventieve ontslagstelsel kent. In andere Europese landen geldt het uitgangspunt dat je als werkgever de arbeidsovereenkomst met een werknemer kan opzeggen. Als achteraf blijkt dat je als werkgever dat niet goed hebt gedaan of verwijtbaar hebt gehandeld, zal dat zich vertalen in een schadevergoeding die aan de werknemer moet worden betaald.

Het voorbeeld maakt duidelijk wat het probleem bij discussies over vaste en tijdelijke contracten. Waarom is er zoveel gedoe over de flexibele schil en vaste contracten? Waarom hebben we zoveel payroll-werknemers terwijl een werkgever veel meer voor die constructie betaalt ten opzichte van de normale loonkosten? Dat komt doordat een werkgever in Nederland niet zelf de vrijheid heeft om een arbeidsovereenkomst met een werknemer te beëindigen. Waarom krijgen zo weinig mensen vaste contracten? Dat heeft te maken met het feit dat werkgevers bij een vast contract weten dat ze het niet langer voor het zeggen hebben. Ze verliezen ermee een stukje vrijheid die ze als ondernemer graag willen hebben.

Heeft iemand in de politiek zich afgevraagd waarom wij honderdduizenden payroll-medewerkers hebben die voor een doorsnee werkgever soms twee keer duurder zijn dan iemand die zij zelf in dienst nemen? Sterker nog, de Nederlandse overheid is de grootste afnemer van payroll-werknemers. Kennelijk wil die overheid zelf mensen geen vaste contracten of een ambtenarenstatus geven.

Het gaat hier niet om een verlaging van de vergoeding zoals de Wet Werk en Zekerheid introduceert. Het inhuren van flexibele krachten is juist heel duur. Uitzendarbeid is bedoeld als een tijdelijke oplossing voor pieken. Je betaalt wat meer, maar je hebt snel een tijdelijke oplossing voor het probleem in het bedrijf. Wat wij in Nederland nu hebben gecreëerd zijn langdurige detacheringen, of dat nou uitzendconstructies zijn of payroll-constructies. De hoge kosten die daarmee gepaard gaan worden verkozen boven vaste contracten.

Ik durf te beweren dat indien de preventieve ontslagtoets zou worden afgeschaft en Nederland het systeem zou hebben waarin de werkgever de arbeidsovereenkomst kan opzeggen (behalve als er sprake is van een opzegverbod), de toename van vaste arbeidscontracten aanzienlijk zal zijn en de payroll-discussie achterhaald blijkt. In de eerste voorstellen uit 2011 waarmee de aanpassingen van het ontslagrecht aangezwengeld werden, het zogenaamde Koser Kaya wetsvoorstel, was het ook de bedoeling om het preventieve ontslagstelsel af te schaffen. Uiteindelijk is de Wet Werk en Zekerheid iets totaal anders geworden.

Op het moment dat een werkgever zijn eigen ondernemingsvrijheid ten volle kan benutten en zelf kan kiezen of hij met iemand verder wil of niet, is er ook geen angst meer om mensen in vaste dienst te nemen. En bij ontslag kan de werkgever achteraf worden veroordeeld tot een bepaalde schadevergoeding als daartoe aanleiding is. Indien de politiek ook nog de moed zou hebben om de loonbetaling bij ziekte te beperken, zou dat  een enorme impuls zijn voor de toename van vaste contracten. Er is geen enkel ander land in Europa dat een verplichting tot loonbetaling bij ziekte kent van twee jaar. Volgens mijn informatie is de langste doorbetaling bij ziekte in andere Europese landen ongeveer acht weken.

Pas indien men zou durven om deze aanpassingen door te voeren, kunnen we praten over de oplossing voor het flex/vast probleem. De Wet Werk en Zekerheid brengt daar geen oplossing in, nu het juist moeilijker wordt om afscheid te nemen van de werknemers. De beëindiging van arbeidsovereenkomsten wordt vanaf 1 juli strenger getoetst en dat versterkt het probleem dat werkgevers nu al hebben, waardoor ze minder snel geneigd zijn aan werknemers vaste contracten te geven.

Deze blog is ook als opiniestuk gepubliceerd in Dagblad van het Noorden op 11 juni 2015.

Reacties

Nog geen reacties

Reageren is uitgeschakeld

Start chatgesprek

Medewerkers zijn nu beschikbaar

Onze medewerkers zijn nu online om uw zakelijke vragen te beantwoorden. Vul de naam van uw organisatie in en klik op "Start chat" om een chatgesprek te starten.

Sorry, de chat is momenteel niet beschikbaar