Over FC Twente, KNVB en communicatie

Leestijd 6 minuten

Afgelopen vrijdag heeft de kortgedingrechter (voorzieningenrechter) in de zaak van FC Twente een oordeel geveld, althans een voorlopig oordeel.

Het is niet mijn bedoeling om dat hele vonnis hier te analyseren; iedereen die daarin geïnteresseerd is kan het op internet rustig nalezen. Echter, een advocaat leest een dergelijk vonnis op een andere manier dan een niet-advocaat (althans niet-jurist). Net zozeer als een tandarts die tijdens een feestje op een andere manier naar het gebit van een willekeurige gesprekspartner kijkt dan een niet-tandarts.

Wat mij opvalt na het lezen van het vonnis, is dat het accent van de discussie in feite lag op de vraag wat de KNVB met haar besluit heeft bedoeld en welke verwachtingen daardoor over en weer zouden kunnen zijn gewekt.

Decemberbesluit

Advocaten en juristen worden vaak door niet-juristen gezien als beroepsbeoefenaars die de zaken onnodig gecompliceerd maken. Dat dit beeld bij een deel van het publiek onjuist is blijkt toch uit deze zaak. We mogen er vanuit gaan dat de KNVB bij het nemen van het zogenaamde ‘decemberbesluit’  goed heeft nagedacht over elke punt en komma van dat besluit. Immers het decemberbesluit moest zorgvuldig worden genomen omdat het hele land meekeek. Ondanks deze zorgvuldigheid en elk woord dat gewogen is, heeft FC Twente het decemberbesluit op een andere manier gelezen dan de KNVB het kennelijk heeft bedoeld. Daar moest de rechter wat van vinden. Hem werd een oordeel gevraagd over de bedoeling van het decemberbesluit. Ondanks de zorgvuldigheid  die de KNVB bij het nemen van het  decemberbesluit heeft betracht, was dat besluit dus kennelijk nog steeds niet duidelijk, althans voor interpretatieverschillen vatbaar.
De situatie die zich hier heeft voorgedaan kan vertaald worden naar elke situatie.

Als u zakelijk of privé een e-mail stuurt aan een ander en die ander begrijpt dat bericht op een bepaalde manier en ziet dat bijvoorbeeld als een toezegging of een voorwaarde, kunt u daar juridisch aan worden gehouden. De manier waarop uw e-mail is geformuleerd kan van cruciale betekenis zijn bij een discussie over de uitleg daarvan. Dat betekent uiteraard niet dat u voor elke e-mail die u stuurt een advocaat moet raadplegen, maar u zult zich wel moeten realiseren dat hoe groter de belangen zijn, hoe zwaarder elk woord weegt. Ook als u zelf denkt dat uw formulering duidelijk is.

Dat de wijze van formuleren belangrijk is blijkt ook uit de uitspraak van de voorzieningenrechter in de zaak van  FC Twente. FC Twente verwees naar een aantal e-mails van de KNVB waaruit volgens haar blijkt dat de KNVB het gerechtvaardigde vertrouwen heeft gewekt dat de licentie van FC Twente niet zou worden ingetrokken. De voorzieningenrechter moest  de over en weer verzonden e-mails uitleggen.  Uit het vonnis blijkt wel dat elk woord telt. Ongetwijfeld hebben de opstellers van de e-mails achteraf misschien ook gedacht: “Had ik het maar wat strakker geformuleerd". Het is altijd makkelijk om achteraf aan te geven wat wel of niet had gemoeten. De moeilijkheid zit hem er juist in om op voorhand dusdanig te formuleren dat over de  bedoelingen geen discussie ontstaat. Dat klinkt makkelijker dan het is.

Communicatie

Zowel recht als taal is kneedbaar en dat maakt de rechtspraktijk zo moeilijk, maar tegelijkertijd ook zo boeiend. Steeds vaker hoor ik berichten dat het werk van juristen zal worden vervangen door computers.  Taal en rechtsgevoel kun je een computer (nog) niet aanleren. Zolang de mens het op deze aarde voor het zeggen heeft en de scenario’s in de films als ‘Terminator’ en ‘Matrix’ geen werkelijkheid zijn, zullen de discussies zoals de e-mailwisseling tussen FC Twente en de KNVB blijven bestaan. Het gaat hier over de over en weer gewekte verwachtingen van mensen die met elkaar communiceren, samenwerken of betrokken zijn bij zakelijke aangelegenheden. Wat begrijpen wij uit elkaars mededelingen, wat veronderstellen wij bekend en wat verwachten wij van elkaar en mogen we van elkaar verwachten? Zitten we op één lijn of praten we toch langs elkaar heen zonder dat we dat in de gaten hebben? In de basis een vraag die over communicatie gaat.

FC Twente heeft haar interpretatie van de over en weer gedane mededelingen en haar daaruit opgewekte verwachtingen opgeworpen, maar heeft het niet gered. De betekenis van het decemberbesluit en de bedoelingen die uit de e-mailberichten van de KNVB bleken waren naar het oordeel van de voorzieningenrechter niet in lijn met de betekenis die FC Twente daaruit heeft gedistilleerd.

Een van de punten waarover de voorzieningenrechter moest beslissen was de stelling van FC Twente dat de KNVB haar eigen reglementen niet zou hebben nageleefd, waardoor het besluit van KNVB geen stand kon houden in de optiek van FC Twente. Ook dit is een  interpretatievraagstuk. In dit geval van het licentiereglement. De voorzieningenrechter meent dat de KNVB  creatief is omgegaan met haar licentiereglement. In feite heeft de KNVB met haar handelwijze een nieuwe straf ontworpen: eerst wordt de licentie van FC Twente ingetrokken en vervolgens wordt een nieuwe licentie voor de Jupiler League verstrekt. FC Twente vond dat de ‘nieuwe straf’ feitelijk de spelregels tijdens het spel veranderde. De rechter begreep deze bezwaren, maar gaf FC Twente ongelijk. De ‘nieuwe straf’ vindt zijn grondslag in een, in de optiek van de voorzieningenrechter, geoorloofde uitleg van het licentiereglement.

Dit is een goed voorbeeld van hoe moeilijk en tegelijkertijd hoe boeiend het werk van een rechter is. Hoe interpreteren partijen de wet, hoe interpreteren partijen een onderlinge afspraak zoals het licentiereglement? Je kunt een reglement wel op papier zetten, maar dat wil niet zeggen dat iedereen daar op dezelfde manier naar kijkt. Wat is de betekenis van die bepalingen, ook in combinatie met elkaar? Wat is het doel en de strekking van zo’n reglement en wat is dan een redelijke uitkomst als het reglement wordt gebruikt?

Ook hier weer spelen taal en interpretatie daarvan een doorslaggevende rol: het zijn niet de juristen die dingen ingewikkeld maken. Het gaat om de taal: soms ongrijpbaar,  beïnvloedbaar en altijd onderworpen aan interpretaties. Het gaat om de wederzijdse verwachtingen: menselijke interactie, culturele verschillen en ingeburgerde omgangsvormen. Het gaat  ook om  ‘common sense’. Dat is de basis van elke juridische regel: wat is logisch, wat is redelijk, wat is billijk. Al deze aspecten die onderdeel uitmaken van ons dagelijks leven en interactie met anderen maken het spel ingewikkeld. Daarom werken ‘ kort door de bocht redeneringen’ niet.

Reacties

  1. Duidelijk en mee eens.
    Bewuste Communicatie (NLP), maakt het werk als docent ook zo interessant. Het gaat niet alleen om de boodschap, maar om de vraag of de intensie ervan wel juist binnenkomt bij de ontvanger. Helaas kun je bij een mailwisseling (eigenlijk één richting verkeerd) het gezicht van de geadresseerde niet zien op het moment dat hij/zij het leest....

    Rob Römer op zondag 26 juni 2016 09:57

Laat een reactie achter
  • Wordt niet openbaar gemaakt
Start chatgesprek

Medewerkers zijn nu beschikbaar

Onze medewerkers zijn nu online om uw zakelijke vragen te beantwoorden. Vul de naam van uw organisatie in en klik op "Start chat" om een chatgesprek te starten.

Sorry, de chat is momenteel niet beschikbaar