Social return-voorwaarden bij opdrachten leveringen disproportioneel

Leestijd 3 minuten

Op grond van artikel 2.80 van de Aanbestedingswet mag de aanbesteder bijzondere voorwaarden verbinden aan de uitvoering van de opdracht. Deze voorwaarden mogen verband houden met sociale overwegingen, zoals de verplichte inzet van langdurig werklozen bij de uitvoering van de opdracht. Dit worden ‘social return-voorwaarden’ genoemd. Net als alle andere eisen en voorwaarden moeten social return-voorwaarden proportioneel zijn. In een recent gepubliceerd advies formuleert de Commissie van Aanbestedingsexperts (hierna: de Commissie) een belangrijk uitgangspunt: social return-voorwaarden zijn bij opdrachten voor leveringen in principe niet toegestaan.

Opdracht voor leveringen niet geschikt voor social return

De zaak betrof een Europese openbare aanbesteding van een raamovereenkomst voor de levering van print- en kopieerpapier. De beoogde raamovereenkomst had een looptijd van twee jaren met een optie om de overeenkomst tweemaal met één jaar te verlengen. De geraamde waarde van de opdracht was € 150.000,- exclusief BTW per jaar. De aanbesteder had als voorwaarde gesteld dat 5 % van de opdrachtsom moest worden besteed aan de inzet van - kort samengevat - personen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Een ondernemer maakte bezwaar tegen deze voorwaarde en diende een klacht in bij de Commissie.

De Commissie stelt zich te realiseren dat het hanteren van social return-voorwaarden in aanbestedingen nog in ontwikkeling is. De vraag in welke mate het stellen van dergelijke voorwaarden in een concreet geval proportioneel is, moet van geval tot geval worden beantwoord. Dit weerhoudt de Commissie niet van het doen van een algemene uitspraak over het hanteren van social return-voorwaarden bij opdrachten voor leveringen. De Commissie overweegt dat social return-voorwaarden bij deze opdrachten in principe als disproportioneel moeten worden beschouwd, omdat deze opdrachten een kleine arbeidscomponent hebben.

Social return-voorwaarden soms toch geoorloofd

Geen regel zonder uitzondering. Dit geldt ook voor het hanteren van social return-voorwaarden bij opdrachten voor leveringen. De Commissie oordeelt dat bij deze opdrachten social return-voorwaarden soms toch zijn toegestaan, maar de aanbesteder moet dit wel motiveren. De Commissie geeft een aantal aspecten aan waarmee de aanbesteder rekening moet houden:

  1. de mate waarin sprake is van een arbeidsextensieve opdracht (weinig arbeid, veel producten);
  2. de looptijd van de opdracht. Daarbij kan een minimale looptijd van zes maanden als richtsnoer gelden;
  3. de totale omvang van de loonsom in de opdracht. Daarbij kan een minimale loonsom van € 250.000,- exclusief BTW als richtsnoer dienen;
  4. de hoogte van het percentage dat aan social return moet worden besteed;
  5. de vraag of het percentage wordt berekend over de loonsom of de opdrachtsom;
  6. de vraag in hoeverre negatieve effecten zijn te verwachten van de social return-voorwaarden voor de arbeidsmarkt;
  7. de mate waarin de gestelde social return-voorwaarden aansluiten bij de uitkomst van een eventuele marktconsultatie voorafgaand aan de aanbesteding.

Klacht gegrond

De Commissie oordeelt uiteindelijk dat de klacht gegrond is. De loonsom van de opdracht was laag. Bovendien zag het vereiste percentage dat aan social return moest worden besteed op de totale opdrachtsom en niet op de loonsom. Tot slot had geen marktconsultatie plaatsgevonden. De gestelde social return-voorwaarden waren daarom disproportioneel.

De aanbesteder had nog aangegeven dat ook bij de uitvoering van andere opdrachten invulling kon worden gegeven aan de gestelde social return-voorwaarden. Verzacht dit het disproportionele karakter van de social return-voorwaarden? Nee, aldus de Commissie. Dit is namelijk in strijd met artikel 2.80 van de Aanbestedingswet. Volgens eerdere uitspraken moeten social return-voorwaarden verband houden met de opdracht.

Reacties

Nog geen reacties

Laat een reactie achter
  • Wordt niet openbaar gemaakt
Start chatgesprek

Medewerkers zijn nu beschikbaar

Onze medewerkers zijn nu online om uw zakelijke vragen te beantwoorden. Vul de naam van uw organisatie in en klik op "Start chat" om een chatgesprek te starten.

Sorry, de chat is momenteel niet beschikbaar