Update Wet Werk en Zekerheid

Leestijd 6 minuten

Inmiddels zijn acht maanden verstreken sinds de invoering van de WWZ en is bij het brede publiek de nieuwsgierigheid gewekt over de eerste ervaringen. Een goed beeld hiervan krijg je als je kijkt naar een rondetafelgesprek geïnitieerd door de vaste Commissie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van de Tweede Kamer (2 maart jl.). Voor dit rondetafelgesprek heeft de vaste Commissie van de Tweede Kamer een aantal partijen uitgenodigd die hun mening konden geven. De uitgenodigde partijen konden op voorhand een zogenaamd position paper insturen met de kernpunten van hun verhaal.

Wat valt daaruit te destilleren?

Seizoenswerkers

Allereerst valt op dat bedrijven die veel met seizoenwerkers werken ronduit negatief zijn over de WWZ. Dat is niet zo verwonderlijk omdat de WWZ de ketenregeling heeft gewijzigd, waardoor bedrijven die met seizoenwerkers werken in moeilijkheden kunnen komen. Omdat bedrijven die veel met zijn seizoenwerkers werken vaak wat kleiner zijn qua omvang heeft deze sector ook moeite met de transitievergoedingen die geïntroduceerd zijn.

Meer beëindigingsovereenkomsten

Ook de rechtsbijstandverzekeraar DAS was uitgenodigd. De conclusie van DAS is dat nu meer beëindigingsovereenkomsten worden gesloten omdat werkgevers kennelijk minder snel een onzekere ontbindingsprocedure willen starten. Door de verscherping van het ontslagrecht, zo is de ervaring van DAS Rechtsbijstand, kiezen werkgevers liever voor afkoop. Indien er sprake is van dossiers zoals disfunctioneren of verstoorde verhoudingen gaat dat uiteraard gepaard met het betalen van een vergoeding die hoger ligt dan de zogenaamde transitievergoeding. De transitievergoeding is dan een soort van bodemvergoeding. Eigen onderzoek van DAS leidt ook tot conclusie dat veel werkgevers de dossiers niet op orde hebben ondanks het feit dat onder de WWZ een goed dossier een voorwaarde is om überhaupt een juridische zaak aanhangig te maken. DAS constateert ook dat vooral MKB-bedrijven last hebben van de dossieropbouw omdat zij daarvoor de middelen en mensen niet hebben. Hoe kleiner het bedrijf, hoe korter de lijntjes en het opbouwen van een formeel dossier past daar niet in. Dat leidt, volgens DAS tot de conclusie dat MKB-bedrijven vaste dienstverbanden proberen te vermijden als dat kan.

Ontslag is moeilijker

De Vereniging Arbeidsrecht Advocaten Nederland (VAAN) mocht ook haar mening geven. Vanuit de advocatuur wordt aangegeven dat de indruk bestaat dat ontslag vanaf 1 juli 2015 moeilijker te realiseren is. Zowel advocaten als rechters bevestigen dit beeld. De Vereniging voor Arbeidsrecht Advocaten Nederland gebruikt ook statistieken die dat onderschrijven. Bijvoorbeeld, de eerste vier weken van 2016 zijn 24 ontbindingsbeschikkingen gepubliceerd waarvan 13 tot toewijzing leidden, wat betekent dat 46% afgewezen werd. Dit terwijl de meerjaarlijks gemiddelde feitelijke afwijzingen rond 10% lag voor de invoering van de WWZ. De Vereniging Arbeidsrecht Advocaten Nederland wees ook op het feit dat dossieropbouw, welke nu verplicht is, ook negatieve kanten heeft omdat de dossiervorming bij kleine bedrijven tot een zeker wantrouwen en spanning op de werkvloer kan leiden waardoor de relaties verharden. In theorie klinkt dossieropbouw en de kans tot verbetering wel mooi maar de praktijk, zeker bij kleine organisaties, is veel weerbarstiger, ook door de dagelijkse hectiek en de informele omgang met elkaar. De geïntroduceerde herplaatsingsverplichting, scholingsverplichting en voldoende dossieropbouw trekken een zware wissel  op vooral MKB-bedrijven. Het grootbedrijf lijkt beter in staat te zijn de professionele HR services te leveren die door de WWZ worden gevraagd. De eerste conclusies zijn dat het vaste contract door de WWZ vaster is geworden, wat bij de politiek niet lijkt te leven.

De werkgeversvereniging AWVN concludeert dat de invoering van de WWZ niet als effect heeft gehad dat de werkgevers op grote schaal eerder een contract voor onbepaalde tijd aan de werknemers aanbieden. AWVN concludeert dat dit waarschijnlijk ertoe leidt dat vaker dan voorheen na afloop van de maximale duur van de keten afscheid van de werknemers wordt genomen.

Complex

Vanuit de wetenschap heeft professor Verhulp wel aangegeven het toe te juichen dat de WWZ een eenduidig ontslagstelsel heeft gebracht, evenals de gedachte van de huidige wet dat de werkgever meer dan voorheen een goed personeelsbeleid moet voeren. Wel zijn door professor Verhulp praktische problemen geconstateerd doordat het systeem niet meer de mogelijkheid biedt aan de rechter de onredelijkheid af te kopen alsmede het feit dat er nog veel onduidelijkheid is over de regelgeving waardoor het ontslagrecht volgens de WWZ erg complex is geworden.

Conclusie

Bovenstaande weergave van meningen en uitgangspunten geeft al een aardig beeld van hoe in grote lijnen over de WWZ wordt gedacht vanuit verschillende hoeken. Op basis van mijn eigen ervaringen evenals de jurisprudentie die door mij wordt bijgehouden, concludeer ik dat het ontslagrecht vooral veel complexer en strenger is geworden. De WWZ-ontslagregels zorgen bij werkgevers en werknemers voor een zogenaamde alles of niets situatie. De rechter heeft niet echt de mogelijkheid om zaken met geld te regelen en als het eenmaal bij de rechter belandt wordt het een soort van zwart-witverhaal. Zeker bij disfunctioneringsvraagstukken, hetgeen het grootste gedeelte bevat van alle ontslagzaken, heeft het geen zin om naar de rechter te stappen zonder een goed en stevig gedocumenteerd verhaal. De rechter heeft simpelweg niet de mogelijkheid om het met geld op te lossen en is dan ook gedwongen, door de wettelijke regeling, om dergelijke ontbindingsverzoeken af te wijzen. Mijn tip, aan alle kleine en MKB-bedrijven die geen P&O-functionaris in dienst hebben, is om bij dergelijke situaties hulp van buiten in te roepen in de vorm van een freelance P&O-adviseur die vervolgens kan zorgen voor de juiste begeleiding en dossieropbouw in situaties waarbij dit nodig lijkt te zijn. De gemiddelde ondernemer die bezig is met het runnen van zijn bedrijf heeft dan behoefte aan ondersteuning; die ondersteuning kan ook worden verkregen door het inhuren van een professional van buiten, die overigens hiermee niet fulltime bezig hoeft te zijn. Gedurende dat traject kan ook beperkte ondersteuning van een juridisch adviseur van nut zijn om dergelijke trajecten in goede banen te leiden.

Het werkt allemaal kostenverhogend, dat spreekt voor zich, doch dat is nou eenmaal de uitwerking van de wet die geïntroduceerd is. Daar staat tegenover dat, indien juridisch gezien een dossier goed op orde is, hetgeen uiteindelijk tot beëindiging van de arbeidsovereenkomst leidt, de transitievergoeding die dan verschuldigd is, vele malen lager is dan de vergoedingen conform de kantonrechtersformule, die voor de invoering van de WWZ pleegde te worden betaald. De investering in hulp van buiten kan zich dan ook weer terugbetalen aan het eind van het liedje. Ook in een situatie waarin verbetering in het functioneren van de werknemer wordt beoogd, is de kans dat dit bewerkstelligd wordt groter indien een goede P&O’er van buiten het proces begeleidt en met een objectieve blik de situatie beoordeelt. In een informele en kleine setting kunnen de spanningen wat hoger oplopen en de aanwezigheid van iemand van buiten, die de zaak technischer en objectiever bekijkt, kan dan zinvol zijn en bijdragen aan een oplossing.

Reacties

  1. Interessant artikel! Het is wel jammer om te lezen dat vooral de kleine ondernemingen moeite hebben met de WWZ. In het algemeen denk ik wel dat het zowel de werkgever als de werknemer goed op scherp zet en dat met goed management een hoop tijd en geld bespaard wordt.

    Ik ben benieuwd hoe de ontwikkelingen ervoor staan als iedereen zich helemaal heeft aangepast aan de WWZ.

    Peter Weeskens op donderdag 07 april 2016 14:32

Laat een reactie achter
  • Wordt niet openbaar gemaakt
Start chatgesprek

Medewerkers zijn nu beschikbaar

Onze medewerkers zijn nu online om uw zakelijke vragen te beantwoorden. Vul de naam van uw organisatie in en klik op "Start chat" om een chatgesprek te starten.

Sorry, de chat is momenteel niet beschikbaar