10 dingen die u in ieder geval moet weten over het herstelkader rentederivaten

07 juli 2016

Op 5 juli 2016 heeft de door de Tweede Kamer ingestelde Derivatencommissie haar rapport Uniform Herstelkader Rentederivaten MKB gepubliceerd. Het Herstelkader bevat een regeling voor de schadeloosstelling van MKB-ondernemers voor schade door hen opgelopen als gevolg van het aangaan van renteswaps. De grote Nederlandse banken hebben het Herstelkader aanvaard en zich derhalve gecommitteerd om met hun klanten de problematiek af te wikkelen. Het rapport bestaat uit 47 pagina’s tekst over een gecompliceerd onderwerp. Het is daarom onmogelijk om in een kort bestek een volledige samenvatting te presenteren. Onderstaand treft u niettemin een aantal hoofdpunten aan die richtinggevend kunnen zijn bij de bepaling of het Herstelkader voor uw situatie relevant is.

Het rapport is gepubliceerd op www.derivatencommissie.nl. Om vast te stellen of u in uw situatie in aanmerking komt voor compensatie onder het Herstelkader of voor de afweging van eventuele alternatieven adviseer ik u contact op te nemen met een juridisch adviseur. PlasBossinade is daartoe vanzelfsprekend beschikbaar.

1. Voor welke categorie ondernemers is het Herstelkader bedoeld?

Het Herstelkader staat slechts open voor MKB-ondernemers die als niet-professionele partij zijn aan te merken en die evenmin als deskundige zijn te beschouwen. Professioneel is een partij als hij ten minste aan twee van de volgende drie vereisten voldoet op het moment van het sluiten van het rentederivaat:

  1. een balanstotaal van ten minste € 20.000.000,--;
  2. een omzet van ten minste € 40.000.000,--; of
  3. een totaal eigen vermogen van ten minste € 2.000.000,--.

Deskundig is de klant die aan ten minste aan één van de onderstaande criteria voldoet (de lijst is niet uitputtend, zie paragraaf 3.1.12 van het rapport voor de volledige lijst):

a. het balanstotaal van de klant op het moment van aangaan van het derivaat bedraagt € 10.000.000,-- of meer en de actiefzijde van de balans van de klant bestaat voor ten minste 80% uit de volgende beleggingen:

(I) vastgoed;
(II) financiële activa gerelateerd aan vastgoed; en/of
(III) effecten;

b. de klant maakt deel uit van een organisatie met personeel die specialistische treasury-ervaring heeft.

Wie professioneel is, maar niet deskundig, valt buiten de regeling. Wie niet-professioneel is, maar wel deskundig, valt ook buiten de regeling. Alleen wie niet-professioneel én niet-deskundig is valt er binnen.

2. Worden lopende rentederivaten aangepast?

Als er sprake is van een mismatch van het rentederivaat met de onderliggende lening, bijvoorbeeld een overhedge in omvang of een overhedge in looptijd, zal de overeenkomst met betrekking tot het rentederivaat moeten worden aangepast, zodanig dat terugwerkend alle netto kasstromen die gerelateerd zijn aan de overhedge worden vergoed. Het afdekkingspercentage op enig moment mag nooit hoger zijn geweest dan 100%. Voor de toekomst dient het derivaat ook zodanig te worden aangepast dat het te allen tijde perfect aansluit bij de hoofdsom van de onderliggende leningen.

3. Ik heb een lening afgesloten bij bank A en een derivaat bij tegenpartij B. Is het Herstelkader van toepassing?

Het Herstelkader is in dit geval niet van toepassing. Het ziet alleen op rentederivaten die zijn gesloten bij de groep waartoe de financierende bank behoort. In veel gevallen is de financiering verstrekt door een Nederlandse bank en treedt een buitenlandse groepsvennootschap van de Nederlandse bank op als tegenpartij bij het rentederivaat. In die situatie is het Herstelkader van toepassing.

4. Waarop heb ik recht als ik het Herstelkader accepteer?

Op de aanpassing en verrekening als bedoeld onder vraag 2 hierboven. Voor iedere klant die binnen het Herstelkader valt is bovendien de coulanceregeling van toepassing. Deze voorziet in een vergoeding van (i) een percentage van alle netto kasstromen die tot het moment van toekennen van de compensatie zijn uitgegaan bij de klant en (ii) een percentage van de marktwaarde van het op het moment van toekennen van de compensatie nog uitstaande rentederivaat. De vergoeding is gerelateerd aan de hoofdsom van het rentederivaat en gemaximeerd, als volgt:

  • bij een hoofdsom van € 0,-- tot € 2.500.000,--: 20% vergoeding;
  • bij een hoofdsom tussen € 2.500.000,-- en € 10.000.000,--: 10% vergoeding;
  • bij een hoofdsom vanaf € 10.000.000,--: 0% vergoeding.

Dit zijn marginale tarieven. Bij een hoofdsom van € 10.000.000,-- of meer zijn derhalve de eerste twee schijven wel van toepassing. De totale vergoeding onder de coulanceregeling is voor verleden en heden gemaximeerd tot € 100.000,--.

5. Ik heb in het verleden een regeling getroffen met mijn bank of een vonnis in een procedure gekregen. Val ik nog binnen het Herstelkader?

Op zichzelf staan getroffen regelingen en/of in kracht van gewijsde gegane vonnissen tussen partijen vast, maar de banken zullen coulancehalve ook die klanten laten deelnemen aan het Herstelkader, ongeacht de inhoud van de vaststellingsovereenkomst of de uitkomst van de procedure. De klant zal er echter niet slechter van worden. Als het Herstelkader een hogere vergoeding inhoudt, zal de klant in aanmerking komen voor de hogere vergoeding. Reeds eerder betaalde bedragen strekken uiteraard wel in mindering op de eventueel nog te ontvangen vergoedingen.

6. Ik dacht met de renteswap mijn rentelast volledig te hebben gefixeerd, maar ben intussen wel geconfronteerd met een kredietopslag. Wat zegt het Herstelkader daarover?

Het Herstelkader houdt een volledige vergoeding in van eventuele kredietopslagen die de bank in de loop der tijd heeft toegepast. Dit geldt niet voor renteopslagen die plaats hebben gevonden als gevolg van een in de leningdocumentatie exacte numeriek gespecificeerde koppeling aan financiële indicatoren die specifiek op de klant betrekking hebben, zoals solvabiliteitsratio’s.

7. Word ik benaderd of moet ik zelf actie ondernemen?

De banken zullen alle klanten die tussen 1 april 2011 en 1 april 2014 een lopend rentederivaat hadden actief benaderen voor beoordeling onder het Herstelkader. Klanten met een rentederivaat dat is ingegaan na 1 januari 2005 met een initiële einddatum gelegen na 1 april 2011, maar voortijdig geëindigd voor 1 april 2011, zullen zichzelf bij de bank moeten melden. Zij dienen dat te doen binnen zes maanden na 5 juli 2016, derhalve in de tweede helft van 2016 uiterlijk. Op rentederivaten uit een andere periode is het Herstelkader niet van toepassing.

8. Ik heb nog nooit formeel geklaagd. Is dat nog nodig?

Het Herstelkader houdt niet in dat op grond van de wet lopende verjaringstermijnen of de in acht te nemen klachtplicht van de klant worden opgeheven. In beginsel verjaart een vordering van een klant tegen de bank vijf jaar na het ontstaan van die vordering. Bovendien dient de klant tijdig te klagen, bij gebreke waarvan de vordering evenmin in behandeling zou kunnen worden genomen. De banken zullen evenwel tijdens de periode van actieve herbeoordeling van de derivaten binnen het Herstelkader geen beroep doen op verjaring of het niet in acht nemen van de klachtplicht. Het advies is echter om geen enkel risico te nemen en alsnog direct bij de bank te klagen over uw rentederivaat, als u dat nog niet eerder schriftelijk heeft gedaan.

9. Worden advocaatkosten of kosten van een belangenorganisatie die ik heb ingeschakeld vergoed?

Kosten van advocaten, aantoonbaar voor de zaak gemaakt en gestaafd met facturen, worden tot een bedrag van € 10.000,-- ex BTW voldaan. Voor kosten betaald aan een belangenorganisatie ligt die grens op € 3.000,-- ex BTW.

10. Het Herstelkader is een regeling ter finale kwijting

Als de klant het door een bank aangeboden herstel aanvaardt, is hij daaraan definitief gebonden. Binnen de herbeoordeling is overigens wel ruimte voor een bindend adviesprocedure ten overstaan van de Derivatencommissie. Dit in een beperkt aantal gevallen waarin dit in het Herstelkader als zodanig is aangemerkt. De klant die het aangeboden herstel verwerpt, is vrij om zijn vordering alsnog in te stellen bij het Kifid of de overheidsrechter. Dit laatste geldt uiteraard niet voor klanten die in het verleden al een vaststellingsovereenkomst zijn aangegaan of een in kracht van gewijsde gegaan vonnis hebben verkregen.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met mr. Stefan Mak.

Meer nieuws

Start chatgesprek

Medewerkers zijn nu beschikbaar

Onze medewerkers zijn nu online om uw zakelijke vragen te beantwoorden. Vul de naam van uw organisatie in en klik op "Start chat" om een chatgesprek te starten.

Sorry, de chat is momenteel niet beschikbaar