Nemen van onjuiste besluiten door overheden loont

13 maart 2014

De hoogste bestuursrechter van Nederland heeft definitief en principieel uitspraak gedaan over het verbeuren van dwangsommen bij onjuiste besluiten. Het komt soms voor dat een overheid een besluit neemt waarvan het voor iedereen duidelijk is dat dit besluit ‘fout’ is. Met een dergelijk onjuist besluit probeert een overheid te voorkomen dat een dwangsom betaald moet worden wegens het overschrijden van een wettelijke beslistermijn. Deze handelwijze was enige tijd reden voor discussie, maar de rechter heeft de knoop definitief door gehakt in het voordeel van de overheden.

Totstandkoming onjuist besluit

Aanleiding voor deze procedure was een simpele aanvraag van een particulier om een weg af te sluiten die langs zijn woning over zijn perceel liep. De gemeente heeft hierop gevraagd naar het belang dat deze bewoner had bij de wegafsluiting. Naar aanleiding van het gemeentelijke verzoek heeft de particulier in een brief het belang gesteld. De ontvangst van deze brief is door de gemeente bevestigd.

Aangezien een tijdige beslissing uitbleef, heeft de particulier de gemeente in gebreke gesteld en een dwangsom gevorderd. Na een ingebrekestelling heeft een gemeente kort de tijd om alsnog een besluit te nemen en te voorkomen dat een dwangsom verbeurt. Een besluit werd ook in dit geval genomen. Tot verbazing van deze particulier nam de gemeente géén inhoudelijke beslissing (een ja of een nee), maar werd de aanvraag ‘niet-ontvankelijk’ verklaard omdat de particulier nagelaten zou hebben op het verzoek van de gemeente te reageren. Het is voor iedereen (particulier, gemeente, rechter en anderen) helder dat dit besluit (feitelijk) onjuist is. Hierover bestond tussen partijen dan ook geen discussie.

Procedure PlasBossinade

Bijgestaan door advocaat mr. Elzelou Grit, PlasBossinade advocaten en notarissen in Groningen, heeft deze particulier tot en met de hoogste rechter de vraag gesteld of een evident onjuist besluit door een overheid voorkomt dat dwangsommen verbeuren. Zij hebben betoogd dat het niet de bedoeling van de wetgever is dat een overheid met een onjuist besluit kan voorkomen dat zij een dwangsom moet betalen. De dwangsom is namelijk bedoeld als effectief rechtsmiddel voor een burger tegen trage besluitvorming. Door het nemen van een onjuist besluit wordt de besluitvorming nog eens extra vertraagd.

Rechtspolitieke beslissing

Driemaal eerder had de hoogste bestuursrechter zich uit kunnen laten over deze rechtsvraag met betrekking tot onjuiste besluiten (zie de uitspraken van de Raad van State 16 oktober 2013 ECLI:NL:RVS:2013:1547, 29 mei 2013 ECLI:NL:RVS:2013:CA1323 en 17 april 2013 ECLI:NL:RVS:2013:BZ7733). Deze uitspraken gaven (nog) geen uitputtend antwoord op de vraag of ieder besluit, hoe fout ook, voorkomt dat een overheid de dwangsom moest betalen. Maar die vraag is nu ook beantwoord (ABRvS 12 maart 2014 ECLI:NL:RVS:2014:835). De rechtspolitieke keuze is in het voordeel van de overheid uitgevallen. Ieder besluit binnen de juiste termijn, ook al is het nog zo onjuist, voorkomt dat een overheid een dwangsom moet betalen.

Meer nieuws

Start chatgesprek

Medewerkers zijn nu beschikbaar

Onze medewerkers zijn nu online om uw zakelijke vragen te beantwoorden. Vul de naam van uw organisatie in en klik op "Start chat" om een chatgesprek te starten.

Sorry, de chat is momenteel niet beschikbaar