Verhaal opruimingskosten bij chemische brand of asbestbrand

30 oktober 2014

Begin 2011 vond een grote brand plaats bij het Brabantse chemiebedrijf Chemie-Pack. De opruimingskosten, betaald door waterschap, gemeente en provincie, bedroegen ruim € 71 miljoen. Over het verhaal van die kosten op het bedrijf en haar directeur liepen ingewikkelde procedures. Begin oktober 2014 werd bekend dat partijen een schikking hebben getroffen die inhoudt dat Chemie-Pack een bedrag van € 4,2 miljoen vergoedt.

Misschien mede door de publiciteit rond de brand bij Chemie-Pack, is er de laatste tijd ook juridisch veel te doen over het verhaal van opruimingskosten. Bijvoorbeeld opruimen van asbest of het schoonmaken van door bluswater verontreinigde sloten. Hierbij enkele juridische aandachtspunten.

Kostenverhaal op feitelijk leidinggevenden

In één van de Chemie-Pack-uitspraken stelde de Raad van State vast dat ook privépersonen als overtreder aansprakelijk kunnen zijn voor de opruimingskosten. 

Daarvoor is nodig dat zij “feitelijk leidinggevende” binnen de inrichting zijn geweest en concreet zeggenschap konden uitoefenen over het bedrijf. Het kostenverhaal hoeft zich dus niet te beperken tot BV’s of NV’s, maar kan zich ook richten tot de natuurlijke personen daarachter. Dat geldt niet alleen voor verhaal van bestuursdwangkosten. Ook dwangsommen kunnen worden opgelegd aan de natuurlijke personen – feitelijk leidinggevenden – achter een BV of NV.

Kostenverhaal bij curator

In een andere uitspraak maakte de Raad van State duidelijk dat na faillissement de curator verantwoordelijk is voor naleving van vergunningvoorschriften of de curator daarbij de mogelijkheid heeft gehad om de overtreding te voorkomen is niet relevant. Hij is aansprakelijk voor de gevolgen van milieuovertredingen. In deze concrete zaak ging het om opruimingskosten ten gevolge van verontreinigd bluswater. Zowel de overtreding, de bluswerkzaamheden en de kosten konden aan de curator worden toegerekend en op de boedel worden verhaald.

Kosten asbestsanering bij brand in inrichting

Het is niet nieuw, maar onlangs heeft de Raad van State weer eens bevestigd  dat de drijver van een inrichting, na brand, moet zorgen voor de verwijdering van asbestdeeltjes van zijn terrein en in de omgeving. Doet hij dat niet, dan kan de gemeente dat doen (spoedeisende bestuursdwang) en de kosten op de overtreder verhalen.

Dat de verzekeraar niet onmiddellijk uitsluitsel geeft over een dekking van de schade, staat daaraan niet in de weg. Voor kostenverhaal is niet noodzakelijk dat de drijver van de inrichting verwijtbaar of onrechtmatig heeft gehandeld.

En gezien de hiervoor genoemde Chemie-Pack-uitspraak kunnen die kosten onder omstandigheden dus ook worden verhaald op bestuurders en/of feitelijk leidinggevers in de inrichting.

Kostenverhaal van verwijdering asbest, afkomstig van de buren

Indien door een asbestbrand op perceel A asbest is neergekomen op perceel B, dan kan de eigenaar van perceel B – ook al treft hem geen enkel verwijt – worden aangeschreven de asbest van zijn perceel te verwijderen. Grondslag daarvoor is de algemene zorgplicht van artikel 1a Woningwet, aldus de Raad van State.  Dat gaat heel ver en betekent dat de eigenaar van een terrein dat geheel buiten zijn schuld om vanwege een asbestbrand elders met asbest verontreinigd is geraakt, kan worden verplicht zijn terrein te reinigen. Doet hij dat niet, dan kan de gemeente dat doen op kosten van de eigenaar (die vervolgens zijn schade civielrechtelijk zal willen verhalen op de eigenaar van het perceel waar de brand plaats vond).

Snel schakelen

Heeft u als eigenaar of overheid te maken met de milieugevolgen van een brand, dan is het snel schakelen. Niet alleen om die gevolgen fysiek zo veel mogelijk te beperken, maar ook om er voor te zorgen dat (de verzekering van) het kostenverhaal juridisch goed is geregeld, dat wil zeggen tijdig, gericht aan de juiste (rechts)persoon en op de juiste juridische grondslag.

Voor meer informatie kunt u terecht bij mr Robert van der Velde.

Meer nieuws

Start chatgesprek

Medewerkers zijn nu beschikbaar

Onze medewerkers zijn nu online om uw zakelijke vragen te beantwoorden. Vul de naam van uw organisatie in en klik op "Start chat" om een chatgesprek te starten.

Sorry, de chat is momenteel niet beschikbaar