Petje op petje af

21 januari 2015

De overheid heeft in het economisch verkeer verschillende petten. De overheid stelt regels op het gebied van economisch verkeer, houdt toezicht en koopt producten en diensten. De overheid financiert activiteiten door subsidies, leningen of garanties. Daarnaast treedt de overheid ook steeds meer zelf op als ondernemer. Kortom; de overheid is wetgever, handhaver, opdrachtgever, opdrachtnemer en financier in een. Met zoveel verschillende rollen op de markt is het zaak voor de overheid om op het juiste moment de juiste ‘pet’ op te hebben.

Voor deze verschillende rollen gelden verschillende regels. Als wetgever en handhaver heeft de overheid zich te houden aan het staatsrecht en het bestuursrecht. Als opdrachtgever gelden er regelmatig aanbestedingsregels. Als financier is het voor zowel de ondernemer als de overheid van belang de regels met betrekking tot staatssteun zorgvuldig te laten toetsen. Beiden willen achteraf niet geconfronteerd  worden met een verplichte terugvordering van staatssteun. De ‘nieuwste’ regelgeving geldt voor de overheid als ondernemer en is ingevoerd bij de Wet Markt & Overheid (opgenomen in artikel 25g e.v. Mededingingswet).

Overheid als ondernemer

De Wet Markt & Overheid beoogt een zo gelijk mogelijke concurrentieverhouding tussen overheid en private ondernemingen. Sinds 1 juli 2014 geldt de wet voor alle economische activiteiten van overheden. Er is sprake van een economische activiteit als een overheidsorganisatie zelf of via een overheidsbedrijf in concurrentie met andere ondernemingen goederen of diensten aanbiedt op een markt. Dit zijn bijvoorbeeld activiteiten op het gebied van afvalbeheer, zeehavens en drinkwatervoorziening, maar ook op het gebied van vastgoed, catering en schoonmaak.

Gedragsregels

De wet bevat vier gedragsregels voor overheden:

  1. de integrale kostendoorberekening;
  2. het bevoordelingsverbod;
  3. juist gegevensgebruik; en
  4. functiescheiding.

Allereerst dient een overheid bij het verrichten van economische activiteiten minimaal de kostprijs (waaronder voor de inzet van ambtenaren) in rekening te brengen. In de tweede plaats wil het bevoordelingsverbod voorkomen dat een overheid een eigen overheidsbedrijf concurrentievoordelen verschaft. Bijvoorbeeld de inzet van bedrijfsmiddelen, maar ook het gebruik van een beeldmerk van een overheid bij de activiteiten kan bevoordeling opleveren. Als derde mag de overheid bij het verrichten van economische activiteiten alleen gegevens gebruiken die zijn verkregen bij  ‘reguliere’ overheidstaken als die gegevens ook voor concurrenten beschikbaar kunnen zijn. Tot slot wordt met functiescheiding beoogd te voorkomen dat een medewerker een dubbele betrokkenheid krijgt bij bijvoorbeeld een besluit en de daaraan voorafgaande economische activiteit. Bij burgers mag niet de indruk ontstaan dat zij door inschakelen van een overheidsbedrijf voor een specifiek onderwerp een vergunning sneller verkrijgen dan bij inschakelen van een particulier bedrijf.

Gedragsregel geschonden

Een gedragsregel klinkt vrijblijvend, maar dat is het zeker niet. Mocht een ondernemer het vermoeden hebben dat een van de gedragsregels niet is nageleefd dan kan hij een klacht indienen bij de Autoriteit Consument & Markt. De ACM kan naar aanleiding van een klacht (of op eigen initiatief) onderzoek verrichten en bij schending een last onder dwangsom op leggen. Mocht een ondernemer door overtreding van de gedragsregels daadwerkelijk benadeeld zijn, dan kan hij een schadeclaim indienen.

Conclusie

Voor zowel ondernemers als overheden is het van belang dat de Wet Markt & Overheid juist wordt nageleefd. Wenst u advies over de toepassing en de uitzonderingen van de Wet Markt & Overheid, dan kunt u contact opnemen met mr. Elzelou Grit. Ook als u vragen heeft ten aanzien van één van de andere ‘petten’, adviseren de mensen van  PlasBossinade u graag.

Meer nieuws

Start chatgesprek

Medewerkers zijn nu beschikbaar

Onze medewerkers zijn nu online om uw zakelijke vragen te beantwoorden. Vul de naam van uw organisatie in en klik op "Start chat" om een chatgesprek te starten.

Sorry, de chat is momenteel niet beschikbaar